Hướng dẫn bảo dưỡng kiếm từ A – Z

Hướng dẫn bảo dưỡng lưỡi kiếm

Lưỡi kiếm chủ yếu là thép và dù có cao cấp đến đâu cũng có khả năng bị gỉ, đó là phản ứng oxy hóa của thép. Lưỡi kiếm sẽ không bị gỉ nếu không tiếp xúc với không khí và nước

Phương pháp thường dùng là bôi dầu bảo dưỡng, để dầu bám chặt vào bề mặt thép, tạo thành một lớp màng dầu, tránh tiếp xúc không khí, chống oxi hóa.

Bước 1: Làm sạch – Sử dụng khăn khô để lau bề mặt thép để loại bỏ vết bẩn và nước còn sót lại, trong 1-2 phút.

Bước 2: Tra dầu – Tra dầu phủ đầy lưỡi kiếm rồi đút vào bao kiếm.

Tần suất 1 – 3 tháng tùy theo khí hậu từng vùng. Vùng khô hanh cần bảo dưỡng thường xuyên hơn vùng ẩm ướt.

Nếu muốn để lâu, bạn cần tra một lớp dầu dày, quấn màng bọc thực phẩm khô để bọc kín lưỡi (đeo găng tay), có thể để được 6 tháng.

Lưu ý:

Không chạm ngón tay vào lưỡi kiếm, giữ lưỡi kiếm tránh xa miệng và mũi, không để lưỡi kiếm tiếp xúc với cơ thể người, nước vì dễ gây rỉ sét.

Nếu lưỡi kiếm có đốm đen nhỏ và vết bẩn cứng, bạn cần sử dụng kem tẩy rỉ sét và chà xát bằng khăn sạch.

Vì kem tẩy rỉ sét chứa axit nên có thể làm mất thẩm mỹ với lưỡi kiếm, để hạn chế, bạn cần đeo găng tay, lau sạch dầu và vết bẩn trên lưỡi kiếm trước, sau đó dùng băng dính dán những vùng không bị gỉ, rồi chà mạnh bằng kem tẩy gỉ sét cho đến khi gỉ được loại bỏ hoàn toàn. Sau khi xé lớp băng dính, bạn cần dùng dầu và khăn để chà sạch toàn bộ. Sau đó tiến hành bảo dưỡng và tra dầu. (Phương pháp này nhằm giảm thiểu diện tích tiếp xúc của kem tẩy gỉ với bề mặt lưỡi)

Kem tẩy gỉ sét và đánh bóng kim loại, dầu bảo dưỡng có thể mua trên Shopee hoặc cửa hàng điện nước.

Vải lau kiếm thường có thể được làm từ khăn cũ, quần áo cũ, nên sử dụng vải mềm càng nhiều càng tốt.

Hướng dẫn bảo dưỡng bao kiếm

Đồ gá (các bộ phận, chi tiết ngoài lưỡi kiếm):

Phụ kiện bằng đồng: Đồng thau bị oxy hóa chậm và thường khó bị rỉ sét. Thỉnh thoảng bạn chỉ cần lau bằng khăn thấm dầu trong 1-2 phút.

Phụ kiện sắt/hợp kim: Bề mặt thường được phủ sơn và không bị rỉ sét, có thể xịt sơn màu cho kim loại.

Tay cầm và bao kiếm:

Nếu được bọc bằng da cá thì không cần bảo dưỡng.

Tay cầm (chuôi) và bao kiếm bằng gỗ có thể bảo dưỡng bằng sáp.

Nguồn gốc của nghề rèn kiếm là Long Tuyền – Chiết Giang, nơi gần biển, có lượng mưa dồi dào và khí hậu cực kỳ ẩm ướt. Do đó, gỗ làm chuôi kiếm và bao kiếm được sản xuất ở đây rất ẩm và không có phương pháp nào có thể làm khô gỗ hoàn toàn. Khi những bao kiếm này về Việt Nam, độ ẩm trong gỗ sẽ bị mất đi với số lượng lớn do khí hậu khô, khiến cho chuôi kiếm và bao kiếm bị co lại, dẫn đến các phụ kiện bị lỏng hoặc keo dán ở mặt bên của bao kiếm bị bong ra và nứt. Trong trường hợp xấu nhất, bao kiếm sẽ bị biến dạng và cong vênh, điều này đặc biệt rõ ràng trên nhiều loại kiếm thời Đường.

Có nhiều trường hợp chất lượng ban đầu rất tốt, nhưng ngay khi khách hàng nhận được kiếm, gỗ đã bị co lại. Đây không phải là vấn đề về chất lượng mà toàn bộ ngành sản xuất kiếm Long Tuyền, thậm chí cả ngành sản xuất đồ nội thất bằng gỗ nguyên khối, đều phải đối mặt với vấn đề không thể giải quyết này.

Nếu phụ kiện rơi ra hoặc gỗ bị bong ra, bạn sẽ cần sử dụng keo để dán lại. Cẩn thận không nhỏ quá nhiều keo, nếu keo chảy vào vỏ và phụ kiện, cần phải cạo sạch từ từ. Sau khi vệ sinh, có thể bảo dưỡng bằng sáp gỗ và nên sử dụng thường xuyên để vỏ gỗ tránh bị khô và mất nước.

Dầu sáp gỗ có thể mua trên Shopee hoặc cửa hàng nội thất.

Tóm lại cần chú ý những điểm sau

1. Không nên bảo quản ở nơi ẩm ướt và tiếp xúc với các chất có tính axit, muối vì sẽ khiến kiếm bị rỉ sét.

2. Không chạm tay vào kiếm để tránh mồ hôi. Sau khi sử dụng, hãy lau kiếm bằng vải mềm sạch, sau đó bôi dầu chống gỉ.

3. Bảo dưỡng định kì 1 – 3 tháng

4. Bảo dưỡng bao kiếm gỗ bằng sáp để cấp ẩm tránh nứt gãy

5. Phụ kiện phần lớn được làm bằng đồng và hợp kim, tránh va đập, tiếp xúc axit, nước, chất tẩy rửa